Khung chính sách mới củng cố hai công cụ hỗ trợ doanh nghiệp: chứng nhận doanh nghiệp khoa học và công nghệ để hưởng ưu đãi thuế, và voucher đổi mới sáng tạo giúp trợ giá dịch vụ tư vấn, chuyển giao công nghệ.
Bên cạnh các ưu đãi thuế và tín dụng, khung chính sách khoa học công nghệ mới còn củng cố hai công cụ hỗ trợ trực tiếp mà doanh nghiệp nên tận dụng: chứng nhận doanh nghiệp khoa học và công nghệ, và voucher đổi mới sáng tạo. Hai cơ chế này phục vụ hai nhu cầu khác nhau nhưng đều thiết thực với doanh nghiệp đang phát triển năng lực công nghệ.
Chứng nhận doanh nghiệp khoa học và công nghệ là danh hiệu dành cho doanh nghiệp có kết quả nghiên cứu, sở hữu hoặc sử dụng hợp pháp kết quả khoa học công nghệ, và có doanh thu từ sản phẩm hình thành từ kết quả đó đạt tỷ lệ nhất định. Khi được cấp giấy chứng nhận, doanh nghiệp được hưởng loạt ưu đãi, nổi bật là ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp đối với phần thu nhập từ hoạt động sản xuất, kinh doanh sản phẩm hình thành từ kết quả khoa học công nghệ, cùng các ưu đãi về tín dụng, đất đai theo quy định.
Để được chứng nhận, doanh nghiệp cần chuẩn bị hồ sơ chứng minh quyền đối với kết quả khoa học công nghệ, phương án sản xuất kinh doanh và cơ cấu doanh thu. Đây là điểm nhiều doanh nghiệp gặp khó, vì cần bóc tách rõ doanh thu từ sản phẩm khoa học công nghệ. Việc chuẩn hóa hồ sơ sổ sách ngay từ đầu giúp quá trình xét công nhận thuận lợi hơn.
Voucher đổi mới sáng tạo là công cụ trợ giá theo hướng khác. Thay vì cấp tiền mặt, nhà nước hỗ trợ một phần chi phí khi doanh nghiệp sử dụng các dịch vụ đổi mới sáng tạo như tư vấn công nghệ, đánh giá, định giá công nghệ, tư vấn sở hữu trí tuệ, đào tạo, hoặc chuyển giao công nghệ từ các tổ chức trung gian. Voucher giúp doanh nghiệp nhỏ và vừa, vốn hạn chế nguồn lực, tiếp cận dịch vụ chuyên môn với chi phí thấp hơn.
Ưu điểm của voucher là quy mô hỗ trợ vừa phải, thủ tục gọn hơn so với các nhiệm vụ có kinh phí lớn, phù hợp với doanh nghiệp mới bắt đầu hành trình đổi mới. Đây thường là bước đệm để doanh nghiệp làm quen với hệ thống hỗ trợ, trước khi tiếp cận các gói lớn hơn như tài trợ nhiệm vụ hay hỗ trợ lãi suất vay.
Doanh nghiệp nên xác định mình đang ở giai đoạn nào để chọn đúng cửa: nếu đã có kết quả nghiên cứu và sản phẩm thương mại, hướng tới chứng nhận doanh nghiệp khoa học công nghệ để hưởng ưu đãi thuế dài hạn; nếu đang cần tư vấn, chuyển giao công nghệ, tận dụng voucher để giảm chi phí dịch vụ. Hai công cụ có thể sử dụng nối tiếp nhau trong lộ trình phát triển công nghệ của doanh nghiệp.
Nguồn tham khảo: Luật Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo số 93/2025/QH15; Nghị định 268/2025/NĐ-CP; Nghị định 265/2025/NĐ-CP; Bộ Khoa học và Công nghệ.