Chính sách mới nâng mức trích lập Quỹ phát triển khoa học và công nghệ của doanh nghiệp lên tối đa 20% thu nhập tính thuế TNDN mỗi năm, đồng thời mở rộng phạm vi được chi. Đây là công cụ tài chính chủ động cho R&D.
Từ ngày 01/10/2025, cùng thời điểm Luật Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo có hiệu lực, doanh nghiệp được trích tối đa 20% thu nhập tính thuế thu nhập doanh nghiệp hằng năm để lập Quỹ phát triển khoa học và công nghệ. So với mức trần cũ (tối đa 10% đối với doanh nghiệp ngoài nhà nước theo quy định trước đây), đây là bước nới rộng đáng kể, tạo dư địa tài chính lớn hơn để doanh nghiệp chủ động đầu tư cho nghiên cứu và đổi mới.
Cơ chế Quỹ phát triển khoa học và công nghệ hoạt động theo nguyên tắc: phần thu nhập trích lập vào Quỹ chưa phải chịu thuế thu nhập doanh nghiệp tại thời điểm trích. Doanh nghiệp dùng nguồn này để chi cho các hoạt động khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo của chính mình. Đây thực chất là hình thức để doanh nghiệp giữ lại một phần lợi nhuận trước thuế, tái đầu tư vào năng lực công nghệ thay vì nộp ngay vào ngân sách.
Điểm mới quan trọng là phạm vi được phép chi từ Quỹ được mở rộng, linh hoạt hơn trước. Ngoài chi cho đề tài, dự án nghiên cứu, Quỹ có thể dùng cho mua sắm, thuê máy móc thiết bị phục vụ nghiên cứu, chi cho đổi mới công nghệ, đào tạo nhân lực khoa học công nghệ, và các hoạt động hỗ trợ đổi mới sáng tạo. Việc mở rộng này giải quyết một vướng mắc kéo dài, khi nhiều doanh nghiệp trước đây trích Quỹ nhưng không tiêu được vì quy định chi quá hẹp.
Doanh nghiệp cần lưu ý về nghĩa vụ quản lý và sử dụng Quỹ. Nếu trong thời hạn quy định mà Quỹ không được sử dụng hoặc sử dụng không hết, sử dụng không đúng mục đích, doanh nghiệp phải nộp phần thuế thu nhập doanh nghiệp tương ứng và có thể phải nộp thêm khoản lãi. Vì vậy việc trích lập cần đi kèm kế hoạch chi tiêu thực chất, có hồ sơ chứng từ đầy đủ.
Về mặt vận hành, doanh nghiệp nên xây dựng quy chế chi tiêu, quản lý Quỹ nội bộ; phân công bộ phận theo dõi; và lập kế hoạch nhiệm vụ khoa học công nghệ hằng năm gắn với chiến lược kinh doanh. Sự phối hợp giữa phòng tài chính kế toán và bộ phận kỹ thuật, R&D là điều kiện để tận dụng hiệu quả công cụ này.
Kết hợp với ưu đãi khấu trừ chi phí nghiên cứu và phát triển, cơ chế Quỹ 20% trở thành một trong những đòn bẩy tài chính mạnh nhất mà khung pháp lý mới dành cho doanh nghiệp. Doanh nghiệp có định hướng công nghệ rõ ràng nên cân nhắc thiết lập Quỹ ngay trong kỳ quyết toán thuế đầu tiên áp dụng chính sách.
Nguồn tham khảo: Luật Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo số 93/2025/QH15; Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp 2025; Nghị định 265/2025/NĐ-CP; Bộ Khoa học và Công nghệ.